از نیویورک تا اهواز؛ وقتی بحث «بومی بودن» تبدیل به سد توسعه می‌شود

در جهان امروز بسیاری از شهرهای بزرگ به این نتیجه رسیده‌اند که مدیریت شهری با شایستگی تعریف می‌شود نه با محل تولد.
در شهرهایی مانند نیویورک یا لندن، حضور مدیرانی با ریشه‌های مهاجرتی نشانه‌ای از رشد فکری و اجتماعی شهروندان است. با این حال، در برخی مناطق ایران هنوز موضوع «بومی بودن» مدیران محل بحث و اختلاف است؛ موضوعی که گاهی بیش از آنکه کمکی به پیشرفت کند، مانع آن می‌شود.
به‌تازگی انتخاب ظهران ممدانی سیاستمدار مسلمان با ریشه هندی، به عنوان شهردار نیویورک خبرساز شد؛ شهری پرجمعیّت و متنوع که سال‌هاست فرهنگ‌های مختلف در آن کنار هم زندگی می‌کنند.
پیش از او نیز صادق خان فرزند خانواده‌ای مهاجر توانسته بود شهردار لندن شود.
در این شهرها، معیار انتخاب مدیران نه قومیت است و نه رنگ پوست؛ تنها چیز مهّم توانایی هدایت شهر و پایبندی به خدمت عمومی است.
اما در این چند سال اخیر در اهواز ابقای رضا امینی به عنوان شهردار با واکنش‌هایی روبه‌رو شد؛ واکنش‌هایی که بیشتر از کارنامه مدیریتی او، از «غیربومی بودن»ش سخن می‌گفتند.
این نوع نگاه اگرچه از حس تعلق به خوزستان سرچشمه می‌گیرد اما می‌تواند اهواز را از فرصت بهره‌گیری از توانمندی‌های حرفه‌ای محروم کند.
در حالی که در لندن و نیویورک، ملاک قضاوتِ شهروندی و کارآمدی است ؛ در اهواز گاهی پیش از آن که عملکرد یک مدیر بررسی شود محل تولد یا لهجه‌اش به موضوع بحث تبدیل می‌شود. این وضعیت نشان می‌دهد هنوز موفق نشده ایم مرزی روشن میان «هویت قومی» و «هویت شهروندی» ترسیم کنیم.

جامعه‌شناسان معتقدند شهرهایی موفق‌ترند که شهروندانشان سرنوشت مشترکی برای خود تصور می‌کنند و مرزبندی «ما و دیگران» را کنار می‌گذارند. در چنین نگاه‌هایی، اهمیت با عملکرد مدیر است نه زادگاه او اما زمانی که بومی‌بودن و غیربومی‌بودن در خدمت نزاع‌های سیاسی قرار می‌گیرد نتیجه چیزی جز فاصله و شکاف اجتماعی نیست.
تجربه‌ی بسیاری از کشورها ثابت کرده که تفاوت‌های فرهنگی می‌تواند نیرویی سازنده باشد. مدیرانی از تبارهای گوناگون توانسته‌اند با همکاری یکدیگر شهرهایی مدرن‌تر بسازند. آنچه آن‌ها را کنار هم قرار می‌دهد نه محل تولدشان بلکه دغدغه مشترک برای آینده شهر است
اهواز با پیشینه طولانی، مردم خونگرم و سرمایه‌های ارزشمندش بیش از هر چیز به مدیری دلسوز و توانمند نیاز دارد؛ نه جدال‌های تکراری درباره اینکه چه کسی «بومی‌تر» است
به هر صورت شاید بد نباشد از تجربه شهرهای پیشرو جهان مانند لندن و نیویورک بیاموزیم که بومی بودن تنها به معنای اهل جایی بودن نیست؛ بومی واقعی کسی است که برای بهبود شهری که در آن زندگی یا کار می‌کند تلاش می‌کند.

همان‌طور که یکی از اندیشمندان گفته بود: «زادگاه، هویت تو را می‌سازد؛ اما آنچه ارزشمندتر است جایی است که برایش کار می‌کنی و به آن جان تازه می‌بخشی.»